คุณค่า
การวิเคราะห์คุณค่า
เข้าสู่การพิจารณาคุณค่าด้านวรรณศิลป์ คติสอนใจ ความเชื่อ และสังคม
วิเคราะห์คุณค่า
วรรณศิลป์ครบ 4 รส พร้อมกลวิธีการใช้ถ้อยคำ คติสอนใจ ความเชื่อ และภาพสะท้อนสังคม
รสวรรณคดี 4 รส: เสาวรจนีย์ • นารีปราโมทย์ • พิโรธวาทัง • สัลลาปังคพิสัย
คุณค่า
เสาวรจนีย์
บทชมความงาม ปรากฏในตอนที่นนทกกล่าวชมความงามของนางเทพอัปสร
คุณค่า
นารีปราโมทย์
บทเกี้ยวพาราสี ปรากฏในตอนที่นนทกกล่าวเกี้ยวนางเทพอัปสร
คุณค่า
พิโรธวาทัง
บทโกรธ ปรากฏในตอนที่นนทกกริ้วโกรธและตวาดเหล่าเทวดา
คุณค่า
สัลลาปังคพิสัย
บทโศกเศร้าคร่ำครวญ ปรากฏในตอนที่นนทกไปร้องทุกข์ต่อพระอิศวร
คุณค่า
การหลากคำและการซ้ำคำ
ใช้คำหลายคำเรียกพระอิศวร และซ้ำคำ “งาม...” เพื่อเน้นความงดงามของนางเทพอัปสร
คุณค่า
คำสั้นแต่กินความมาก
ใช้ถ้อยคำน้อยแต่สื่อเนื้อหาครบถ้วน เช่น คำกล่าวที่เชื่อมการเกิดใหม่ของนนทกและพระนารายณ์
คุณค่า
อุปมาโวหาร
เปรียบนิ้วเพชรของนนทกว่ารุนแรงดั่งพิษสายฟ้า ทำให้เห็นภาพการล้มตายอย่างรวดเร็ว
คุณค่า
คติสอนใจ
ไม่ควรใช้อำนาจทำร้ายผู้อื่น ควรพิจารณาก่อนมอบอำนาจ ใช้สติปัญญาแก้ปัญหา และไม่โอ้อวดอำนาจ
คุณค่า
ความเชื่อ
สะท้อนความเชื่อเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด โดยนนทกกลับชาติมาเกิดเป็นทศกัณฐ์
คุณค่า
คุณค่าด้านสังคม
สะท้อนวัฒนธรรมทางนาฏศิลป์ไทย ผ่านท่ารำแม่บทที่ปรากฏในเหตุการณ์ร่ายรำ